Siğil Nedir? Neden Oluşur?
Siğil, Human Papillomavirüs (HPV) enfeksiyonunun cilt üzerindeki görünür bulgusu olan iyi huylu epidermal proliferasyonlardır. ICD-10 B07 koduyla sınıflandırılır. Türkiye'de ve dünyada en sık görülen cilt enfeksiyonlarından biridir; nüfusun yaklaşık %10'u yaşamının bir döneminde siğil geçirir.
HPV, 200'den fazla tiple sınıflandırılan bir DNA virüsüdür. Ciltten deriye temas veya enfekte yüzeylerle bulaşır. Virüs, küçük cilt çatlakları, kesikler veya aşınmış bölgelerden epidermise girer ve hücre çoğalmasını uyararak siğil dokusunu oluşturur.
Risk Faktörleri
- Çocuk ve genç erişkinler (olgun bağışıklık yanıtı henüz gelişmemiş)
- Bağışıklık sistemi baskılanmış bireyler (transplant, HIV, immünsupresif ilaçlar)
- Havuz, sauna ve ortak duş kullanıcıları
- Yüzme, güreş, jimnastik gibi temas sporları yapanlar
- Et işleme, balıkçılık gibi meslekler (ellerinde sürekli nem)
- Diyabet ve periferik dolaşım bozukluğu olanlar
Siğil Tipleri: Hangisi Nerede Çıkar?
Verruca Vulgaris (Yaygın Siğil)
En sık görülen tiptir. El sırtı, parmaklar ve diz çevresi gibi deri hasarına açık bölgelerde oluşur. HPV tip 1, 2, 4 ile ilişkilidir. Sert, pürüzlü, gri-beyaz renkli; üzerinde siyah noktalı damarlar görülür.
Verruca Plantaris (Ayak Tabanı Siğili)
Ayak tabanının yük taşıyan bölgelerinde oluşur. Yürüyüş baskısıyla içe doğru (endofitik) büyür, bu nedenle şiddetli ağrıya neden olur. Verruka plantaris hakkında kapsamlı rehberimize bakabilirsiniz.
Verruca Plana (Düz Siğil)
Yüzde, boyunda ve el sırtında görülen yassı, hafif kabarık, cilt rengi veya açık kahverengi lezyonlardır. HPV tip 3 ve 10 ile ilişkilidir. Genellikle çok sayıda ve küme halinde görülür.
Kondiloma Akuminata (Genital Siğil)
HPV tip 6 ve 11 ile ilişkili, genital ve anal bölgede görülen siğillerdir. Cinsel yolla bulaşır. HPV 16 ve 18 ise serviks kanserinin öncüsüdür; ancak görünür genital siğile neden olmaz. Erkeklerde genital siğil ve kadınlarda genital siğil rehberlerimize bakabilirsiniz.
Periungual Siğil
Tırnak altında ve kenarında oluşan, tedavisi en zor siğil tipidir. Tırnak matriksine uzanabilir.
Siğil Nasıl Teşhis Edilir?
Siğilin tanısı çoğunlukla klinik muayene ile konulur. Biyopsi nadiren gerekir; genellikle atipik görünüm veya tedaviye yanıtsızlık durumunda yapılır.
Klinik tanı kriterleri:
- Lezyonun üzerinde siyah noktalar (tromboz olmuş kılcal damarlar)
- Cilt çizgilerinin (dermatoglif) kesintiye uğraması
- Sert, kabarık, pürüzlü yüzey
- Sıkıştırma testi pozitifliği (yana sıkıştırmada ağrı — özellikle plantar siğilde)
Siğil mi, nasır mı? Nasırda cilt çizgileri lezyonun üzerinden geçmeye devam eder. Siğilde bu çizgiler bozulmuştur. Bu fark, tanıda belirleyicidir.
Siğil Tedavi Yöntemleri
Siğil tedavisinde tek bir "en iyi yöntem" yoktur. Tedavi seçimi lezyonun tipine, büyüklüğüne, lokalizasyonuna ve hastanın genel durumuna göre belirlenir.
1. Kriyoterapi (Dondurma Tedavisi)
Birinci BasamakSıvı nitrojen (–196°C) veya norfluran bazlı kriyoterapi spreyleri (Hydrozid®, –57°C) siğil dokusunu dondurarak hücre yıkımı oluşturur. Aynı zamanda lokal bağışıklık yanıtını tetikleyerek HPV'ye karşı immün yanıt oluşmasına katkıda bulunur.
Uygulama: Lezyon 10–30 saniye dondurulur. Doku çözündükten sonra 2. dondurma döngüsü uygulanabilir. Seanslar 2–3 hafta arayla tekrarlanır.
2. Salisilik Asit (%15–40)
Evde / KlinikKeratolotik etki mekanizmasıyla enfekte epidermal hücreleri katman katman çözündürür. Evde uygulanabilir; ancak düzenli kullanım ve sabır gerektirir. Kriyoterapi öncesi kallus dokusunu inceltmek için de kullanılır.
Uygulama: Günlük uygulama. Bölgeyi ıslatın, kurulayın, preparatı uygulayın, ertesi gün yüzeysel dokuyu hafifçe kazıyın. 8–16 hafta.
3. Kriyoterapi + Salisilik Asit Kombinasyonu
Altın StandartKlinik pratikte en yüksek başarı oranını veren protokoldür. Salisilik asit ile kallus inceltilir, ardından kriyoterapi uygulanır; böylece soğutucu ajan daha derin nüfuz eder. Özellikle verruka plantaris için önerilen yaklaşımdır.
4. CO2 Lazer
Dirençli VakalarDiğer yöntemlere yanıt vermeyen dirençli siğillerde ve periungual siğilde tercih edilir. Yüksek başarı oranı; ancak maliyet yüksek, iyileşme süreci uzun.
5. Elektrokoter (Küretaj + Yakma)
Tek SeansSiğil dokusu skalpel ile kürete edilir, ardından elektriksel enerji ile tabanı koterize edilir. Anlık sonuç; lokal anestezi gerektirir. İz ve nüks riski mevcuttur.
6. İmmünoterapi (Kandaridin, DPCP, İmikimod)
Dirençli / ÇokluBağışıklık sistemini uyararak HPV'ye karşı lokal ve sistemik immün yanıt oluşturur. Çok sayıda veya dirençli siğillerde giderek yaygınlaşmaktadır. Düşük nüks oranıyla öne çıkar.
FDA 510(k) onaylı, CE belgeli norfluran spreyi. Verruca vulgaris, plantaris, kondilom ve et beni tedavisinde birinci basamak seçenek.
Lokalizasyona Göre Tedavi Rehberi
| Lokalizasyon | Önerilen Yöntem | Seans Sayısı | Özel Notlar |
|---|---|---|---|
| El sırtı, parmaklar | Kriyoterapi | 2–4 | Standart protokol |
| Ayak tabanı (plantar) | Kriyoterapi + Salisilik asit | 3–6 | Önce kallus kazı |
| Yüz (düz siğil) | Kriyoterapi (hafif), İmikimod | 2–4 | Dikkatli uygulama, iz riski |
| Tırnak çevresi | Kriyoterapi, Lazer | 4–8 | En dirençli lokalizasyon |
| Genital bölge | Kriyoterapi, İmikimod, TCA | 2–6 | Mutlaka uzman değerlendirmesi |
Siğil Kaç Seansta Geçer?
"Kaç seans sürer?" sorusu hastalar tarafından en sık sorulan sorulardan biridir. Kısa cevap: lezyonun büyüklüğüne, yerine ve kullanılan yönteme göre değişir.
- Küçük, yeni siğiller: 1–2 seans kriyoterapi
- Orta boy, el veya bacak siğili: 2–4 seans
- Büyük veya eski siğiller: 4–6 seans
- Ayak tabanı siğili: 3–6 seans (kombinasyonla)
- Periungual siğil: 4–8 seans
Seanslar 2–3 hafta arayla tekrarlanır. Daha fazla detay için: Siğil Kaç Seansta Geçer? rehberimize bakın.
Siğil Evde Geçer mi? Evde Tedavi Yöntemleri
Küçük ve yeni siğillerde evde salisilik asit preparatları kullanılabilir. Bağışıklık sisteminin devreye girmesiyle bazı siğiller 1–2 yılda kendiliğinden de geçebilir.
Evde tedavide dikkat edilmesi gerekenler:
- Preparatı sadece siğil üzerine uygulayın, çevre sağlam cilde değdirmeyin
- Düzenli uygulama şarttır — atlanan günler tedaviyi uzatır
- Genital bölge, yüz ve göz kapağı siğillerine evde tedavi uygulamayın
- 4 hafta sonra yanıt alınamazsa klinik değerlendirme isteyin
Daha fazlası için: Siğil Evde Nasıl Geçer? ve Siğil İlaçları Nelerdir? yazılarımıza bakın.
Siğil Tekrar Çıkar mı?
Tedavi edilen siğilin aynı noktada nüksetmesi nadirdir. Ancak HPV vücutta latent kalabildiğinden farklı bölgelerde yeni siğil oluşumu mümkündür. Kriyoterapi ile tedavi edilen siğillerin yaklaşık %20–30'u 1 yıl içinde nükseder.
Nüks riskini azaltan faktörler: bağışıklık sistemini güçlendirmek, bulaş yollarını kesmek, tedaviyi eksiksiz tamamlamak ve HPV aşısı yaptırmak.
Detaylı bilgi için: Siğil Tekrar Çıkar mı? yazımıza bakın.
Siğil Nasıl Bulaşır? Korunma
HPV, temas yoluyla bulaşır. Siğilin olduğu cilt bölgesine dokunmak, ortak yüzeylere temas etmek veya siğile dokunup başka bölgelere değmek (otoenfeksiyon) virüsü yayabilir.
En sık bulaş yolları:
- Havuz kenarı, sauna, ortak duş zemin ve yüzeyleri (özellikle plantar siğil için)
- Spor salonu ekipmanları, jimnastik minderleri
- Enfekte kişinin eli ya da vücuduyla doğrudan temas
- Ortak havlu, çorap, terlik kullanımı
Korunma önlemleri:
- Ortak alanlarda terlik veya ayakkabı giyin
- Kişisel bakım ürünlerini paylaşmayın
- Siğile dokunduktan sonra elinizi yıkayın
- Küçük yaralara bant uygulayın — bu bölgeler HPV girişi için açık kapıdır
- HPV aşısını değerlendirin (Gardasil 9)
Bulaşma hakkında detaylı bilgi: Bulaşıcı Siğil Nedir?
Özel Durumlarda Siğil Tedavisi
Çocuklarda Siğil Tedavisi
Çocuklarda siğil yetişkinlerden daha sık görülür; bağışıklık sistemi henüz olgunlaşmadığından HPV'ye yanıt daha geç gelişir. Küçük siğillerde önce 3–6 ay bekleme ("bekle ve gör") stratejisi uygulanabilir. Büyük, ağrılı veya çoğalan siğillerde kriyoterapi tercih edilir; ancak çocuğun yaşı ve toleransı dikkate alınmalıdır. 5 yaşın altında işleme bağlı ağrı ve anksiyete önemli bir faktördür.
Gebelikte Siğil Tedavisi
Gebelikte bağışıklık değişimleri siğil artışına yol açabilir. Salisilik asit sistemik emilim riski nedeniyle önerilmez. Kriyoterapi lokal bir işlem olduğundan gebelikte de uygulanabilir; ancak genital bölge siğilleri dikkatle değerlendirilmelidir. Bir kısım siğil doğum sonrası kendiliğinden gerileyebilir.
Bağışıklığı Baskılanmış Hastalarda
Transplant alıcıları, HIV pozitif bireyler ve immünsupresif ilaç kullananlar siğile daha yatkındır ve tedaviye yanıt daha zayıftır. Bu grupta kombine tedavi ve immünoterapi içeren protokoller tercih edilir. HPV aşısı özellikle bu grupta büyük önem taşır.
Siğil Hakkında Tüm Yazılarımız
Bu rehber tüm siğil konularına kapsamlı bir giriş niteliğindedir. Daha derinlemesine bilgi için her konuya özel yazılarımıza göz atın: