Lentigo Nedir?
Lentigo (çoğul: lentigines), melanositlerin (pigment hücreleri) sayı veya aktivite artışıyla oluşan iyi huylu pigment lezyonlarıdır. ICD-10 L81.4 koduyla sınıflandırılır. "Yaşlılık lekesi" (lentigo senilis) ve "güneş lekesi" (solar lentigo / lentigo solaris) terimleri pratikte eş anlamlı kullanılır.
Lentigolar en sık şu bölgelerde görülür:
- El sırtı ve ön kollar
- Yüz (özellikle alın, yanak, üst dudak)
- Dekolte ve boyun bölgesi
- Omuzlar ve sırt üstü
Lentigo Türleri
Solar Lentigo (Lentigo Solaris)
En yaygın türdür. Uzun süreli güneş maruziyetiyle oluşur. Genellikle 40 yaş üstünde görülür; ancak güneş hasarı erken yaşlarda biriktiğinden genç bireylerde de ortaya çıkabilir. Soluk kahverengi ile koyu kahverengi arasında renk alır, düz ve düzgün sınırlıdır.
Lentigo Simplex
Güneş maruziyetinden bağımsız oluşur ve çocuklukta ortaya çıkabilir. Melanosit sayısında artışa bağlıdır.
Lentigo Maligna
Bu tür diğerlerinden önemli ölçüde farklıdır. Büyük (>6 mm), düzensiz sınırlı, renk tonu farklılıkları gösteren ve zamanla büyüyen bu lezyon melanomun in situ formu olarak kabul edilir. Mutlaka dermatolojik değerlendirme ve biyopsi gerektirir.
Uyarı: Büyüyen, sınırları düzensizleşen, rengi değişen veya kabaran bir lentigo lezyonu vakit kaybetmeden dermatolojik muayeneye götürülmelidir. Lentigo maligna melanom öncüsüdür.
Lentigo ile Güneş Lekesi (Ephelis/Çil) Farkı
| Özellik | Lentigo (Solar) | Ephelis (Çil) |
|---|---|---|
| Kalıcılık | Kalıcı (güneşten bağımsız) | Kışın solar solabilir |
| Yaş | Genellikle 40+ yaş | Erken yaşlarda, çocuklukta |
| Renk | Kahverengi, koyu kahve | Açık kahve, sarımsı |
| Yüzey | Düz, pürüzsüz | Düz |
| Melanosit sayısı | Artmış | Normal (aktivite artmış) |
| SPF ile önleme | Kısmen | Etkili |
Lentigo Tedavi Yöntemleri
Kriyoterapi (Dondurma)
Solar lentigo tedavisinde birinci tercih yöntemlerden biridir. Melanin içeren yüzeysel epidermal hücreler dondurularak yok edilir. Hydrozid® gibi norfluran bazlı spreylerle klinik ortamda hızla uygulanabilir.
- Genellikle 1–2 seans yeterlidir
- İşlem süresi lezyon başına 5–15 saniye
- İşlem sonrası geçici kızarıklık ve hafif kabuklanma normaldir
- Leke 2–4 hafta içinde solar solar, normal cilt rengine döner
Q-Switched Lazer
Melanini seçici olarak hedef alan lazer yöntemidir. Başarı oranı yüksektir; ancak maliyet kriyoterapiden yüksektir. 1–2 seans yeterlidir.
Kimyasal Peeling
Yüzeysel TCA veya glikolik asit peelingler yüzeysel lentigolarda etkili olabilir. Birden fazla seans gerekir.
Topikal Ajanlar (Hidrokinizon, Retinoid, Azelaik Asit)
Hafif ve yüzeysel lentigo için seçenek oluşturur; ancak etkinin belirginleşmesi 8–16 hafta sürebilir. Fiziksel tedavi yöntemleri genellikle daha hızlı sonuç verir.
FDA 510(k) onaylı. Solar lentigo dahil yüzeysel pigment lezyonlarında hızlı, güvenilir klinik tedavi.
Tedavi Sonrası Bakım ve Önleme
Lentigo tedavisinin başarısı kadar nüksetmenin önlenmesi de önemlidir:
- Tedavi sonrası ve sonrasında SPF 50+ geniş spektrumlu güneş kremi zorunludur
- Güneş maruziyetini sınırlayın; özellikle 10:00–16:00 arasındaki yoğun güneş saatlerinden kaçının
- Şapka ve koruyucu giysi kullanın
- Tedavi sonrası bölgeye 4–6 hafta boyunca direkt güneş almayın
- Düzenli dermatologik kontrol ile yeni lezyonları erken dönemde tespit edin
Sonuç
Solar lentigo yaygın, iyi huylu ve tedavi edilebilir bir pigment lezyonudur. Kriyoterapi, özellikle yüzeysel ve küçük lentigolarda 1–2 seansta hızlı ve etkili sonuç verir. Ancak büyüyen, sınırları değişen veya renginde farklılık olan lentigolar mutlaka dermatolojik değerlendirme gerektirir.
Hydrozid® kriyoterapi spreyi, FDA 510(k) onaylı norfluran teknolojisiyle solar lentigo dahil yüzeysel pigment lezyonlarında kliniklerde pratik ve güvenilir bir tedavi seçeneği sunar.